Η ξαφνική αλλαγή στην όραση είναι πάντα ανησυχητική. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι μέσα σε λίγες ώρες η εικόνα έγινε θολή, σαν να μπήκε ένα “πέπλο” μπροστά στο μάτι.
Άλλοι παρατηρούν μια σκοτεινή περιοχή που δεν υπήρχε πριν. Το χαρακτηριστικό είναι ότι συνήθως δεν υπάρχει πόνος.
Σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις, η αιτία είναι η Θρόμβωση Φλέβας Αμφιβληστροειδούς.
Πρόκειται για μια αγγειακή πάθηση του ματιού που συμβαίνει όταν αποφράσσεται μια φλέβα που απομακρύνει το αίμα από τον αμφιβληστροειδή.
Αν και δεν προκαλεί πόνο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την όραση και χρειάζεται άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση.
Η θρόμβωση φλέβας αμφιβληστροειδούς αποτελεί μία από τις συχνότερες αγγειακές παθήσεις του οφθαλμού, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 60 ετών, και συνδέεται στενά με παράγοντες που επηρεάζουν συνολικά το καρδιαγγειακό σύστημα.
Τι ακριβώς συμβαίνει στο μάτι
Ο αμφιβληστροειδής είναι ο ευαίσθητος νευρικός ιστός που καλύπτει το πίσω μέρος του ματιού και είναι υπεύθυνος για τη μετατροπή του φωτός σε νευρικά σήματα.
Για να λειτουργήσει σωστά, χρειάζεται συνεχή και ομαλή ροή αίματος. Το αίμα φτάνει μέσω αρτηριών και απομακρύνεται μέσω φλεβών.
Όταν μια φλέβα αποφραχθεί από θρόμβο, η εκροή του αίματος παρεμποδίζεται.
Το αίμα λιμνάζει, τα αγγεία διατείνονται, δημιουργούνται αιμορραγίες και συχνά αναπτύσσεται οίδημα στην ωχρά κηλίδα, δηλαδή στο κεντρικό σημείο της όρασης.
Σε πολλές περιπτώσεις, η απόφραξη σχετίζεται με τη σκλήρυνση των αρτηριών.
Μια αρτηρία που έχει χάσει την ελαστικότητά της μπορεί να πιέσει τη γειτονική φλέβα στο σημείο όπου διασταυρώνονται.
Η πίεση αυτή διαταράσσει τη ροή και ευνοεί τον σχηματισμό θρόμβου.
Κεντρική και Κλαδική Θρόμβωση – Ποια είναι η διαφορά
Υπάρχουν δύο βασικές μορφές της πάθησης.
Κεντρική Φλεβική Απόφραξη (CRVO)
Στην κεντρική μορφή, η απόφραξη αφορά την κύρια φλέβα που αποχετεύει ολόκληρο τον αμφιβληστροειδή.
Αυτό σημαίνει ότι η διαταραχή της αιμάτωσης είναι εκτεταμένη.
Οι αιμορραγίες και το οίδημα καλύπτουν μεγάλο τμήμα του αμφιβληστροειδούς και η μείωση της όρασης είναι συνήθως σημαντική.
Η μορφή αυτή ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών, όπως νεοαγγείωση και δευτεροπαθές γλαύκωμα.
Κλαδική Φλεβική Απόφραξη (BRVO)
Στην κλαδική μορφή, η απόφραξη αφορά έναν μικρότερο φλεβικό κλάδο.
Οι βλάβες περιορίζονται σε συγκεκριμένη περιοχή του αμφιβληστροειδούς.
Η μείωση της όρασης εξαρτάται από το αν επηρεάζεται η ωχρά κηλίδα.
Συχνά η πρόγνωση είναι καλύτερη σε σχέση με την κεντρική μορφή, ιδιαίτερα όταν η διάγνωση γίνει έγκαιρα.
Ποια είναι τα συμπτώματα – Θρόμβωση Φλέβας Αμφιβληστροειδούς
Το κύριο χαρακτηριστικό της θρόμβωσης φλέβας αμφιβληστροειδούς είναι η ξαφνική και ανώδυνη μείωση της όρασης στο ένα μάτι.
Η αλλαγή μπορεί να είναι άμεση ή να εξελιχθεί μέσα σε ώρες ή λίγες ημέρες.
Ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει:
- Θολή όραση
- Σκοτεινή περιοχή στο οπτικό πεδίο
- Παραμόρφωση των αντικειμένων
- Εμφάνιση “μυγών” ή σκιών, ιδίως αν υπάρχει αιμορραγία στο υαλώδες
Η απουσία πόνου συχνά οδηγεί σε καθυστέρηση της επίσκεψης στον γιατρό.
Ωστόσο, κάθε ξαφνική μεταβολή στην όραση πρέπει να αξιολογείται άμεσα.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου
Η θρόμβωση φλέβας αμφιβληστροειδούς δεν εμφανίζεται τυχαία.
Συνδέεται στενά με παράγοντες που επηρεάζουν τα αγγεία σε ολόκληρο το σώμα.
Οι συχνότεροι είναι:
- Αρτηριακή υπέρταση
- Υψηλή χοληστερόλη
- Σακχαρώδης διαβήτης
- Γλαύκωμα
- Ηλικία άνω των 60 ετών
- Κάπνισμα
Σε νεότερους ασθενείς μπορεί να διερευνηθούν διαταραχές πήξης του αίματος ή άλλες αιματολογικές καταστάσεις.
Η εμφάνιση θρόμβωσης στο μάτι συχνά αποτελεί ένδειξη ότι η αγγειακή υγεία χρειάζεται έλεγχο.
Γι’ αυτό συστήνεται παράλληλη διερεύνηση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου και των λιπιδίων.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με λεπτομερή εξέταση του βυθού του ματιού. Ο οφθαλμίατρος μπορεί να δει τις χαρακτηριστικές αιμορραγίες και τη διάταση των φλεβών.
Η OCT επιτρέπει την ακριβή μέτρηση του οιδήματος στην ωχρά κηλίδα, ενώ η φλουοροαγγειογραφία δείχνει περιοχές μειωμένης αιμάτωσης ή νεοαγγείωσης.
Παράλληλα, αξιολογείται η ενδοφθάλμια πίεση και συστήνεται συστηματικός έλεγχος.
Πώς αντιμετωπίζεται – Θρόμβωση Φλέβας Αμφιβληστροειδούς
Η θεραπεία στοχεύει κυρίως στην αντιμετώπιση του οιδήματος της ωχράς και στην πρόληψη επιπλοκών.
Οι ενδοϋαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF αποτελούν σήμερα τη βασική θεραπευτική επιλογή.
Τα φάρμακα αυτά μειώνουν τη διαρροή από τα αγγεία και αναστέλλουν την ανάπτυξη παθολογικών νεοαγγείων.
Σε πολλές περιπτώσεις οδηγούν σε σταθεροποίηση ή και βελτίωση της όρασης.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ενέσεις στεροειδών για τη μείωση της φλεγμονής και του οιδήματος.
Η φωτοπηξία με laser εφαρμόζεται κυρίως όταν εμφανίζεται νεοαγγείωση.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η θεραπεία δεν “ανοίγει” τη φλέβα.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι συνέπειες της απόφραξης και να διατηρηθεί η καλύτερη δυνατή λειτουργική όραση.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές
Χωρίς θεραπεία ή παρακολούθηση, μπορεί να εμφανιστούν:
- Επίμονο οίδημα ωχράς
- Νεοαγγείωση
- Νεοαγγειακό γλαύκωμα
- Μόνιμη μείωση της όρασης
Η έγκαιρη παρέμβαση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο αυτών των επιπλοκών.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση εξαρτάται από τον τύπο της απόφραξης, την έκταση της ισχαιμίας και την ταχύτητα έναρξης θεραπείας.
Η κλαδική μορφή έχει συχνά καλύτερη έκβαση, ενώ η κεντρική μορφή απαιτεί στενή παρακολούθηση.
Ο έλεγχος των παραγόντων κινδύνου είναι καθοριστικός για την πρόληψη υποτροπών ή εμφάνισης στο άλλο μάτι.
Η θρόμβωση φλέβας αμφιβληστροειδούς δεν είναι απλώς ένα “πρόβλημα στο μάτι”. Είναι ένα αγγειακό επεισόδιο που αντανακλά τη συνολική υγεία του οργανισμού.
Η έγκαιρη εξέταση από οφθαλμίατρο, η σωστή θεραπεία και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου και της χοληστερόλης μπορούν να προστατεύσουν την όραση και να μειώσουν τον κίνδυνο επιπλοκών.
Κάθε ξαφνική αλλαγή στην όραση είναι ένα μήνυμα που δεν πρέπει να αγνοούμε. Η άμεση αξιολόγηση κάνει τη διαφορά.
